“Het is meer dan het verzamelen van spullen, het is een stukje herdenken en verhalen levendig houden.”
In het dorp Middelstum, een plaats in de gemeente Eemsdelta, staat een particulier oorlogsmuseum. De eigenaar van het museum is Ties Groenewold. Vanaf de leeftijd van ongeveer drie jaar was Ties geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog en de verhalen eromheen. Waar deze interesse begon is op de dag van vandaag nog onduidelijk. Hij vertelde dat zijn vader vroeger een Duitse helm had gekregen van de overbuurvrouw, hier speelde hij vaak soldaatje mee. Als kind groeide de belangstelling voor de oorlog doordat Ties samen met een vriend weilanden doorzocht. Vanuit hier is zijn verzameling van hulzen ontstaan. Het meest aangrijpende dat invloed had op zijn interesse in de oorlog is een gebeurtenis in het jaar 2009. Hij bezocht samen met een vriend een tal aan bunkers in Delfzijl. De spanning van ontdekken is wat hem het meest trekt. Dit was de start van zijn toewijding aan de Tweede Wereldoorlog en het begin van zijn collectie.
Na twee jaar was de verzameling zo groot geworden dat Ties meerdere kamers in het huis in gebruik had. Het initiatief kwam vanuit zijn vader die de vraag stelde, ‘Goh, waarom begin je geen museum?’ Die ene vraag bleek een keerpunt en wat eerst onmogelijk leek werd plots haalbaar. De collectie verhuisde naar een grotere locatie. Met de steun van zijn ouders kon Ties in 2015 rondom de Bevrijdingsdag van Middelstum voor het eerst de deuren van het museum openen.
Ties wordt door de verhalen die achter de items schuilhouden gedreven om het museum te runnen. ‘Het is meer dan het verzamelen van spullen, het is een stukje herdenken en verhalen levendig houden’, zegt hij. ‘De interactie met de bezoekers is wat het museum betekenis geeft’. Wat de collectie zo bijzonder maakt is dat het zo lokaal gericht is. De focus van het museum ligt op de provincie Groningen en omliggende dorpen.
Een grote interesse binnen de Tweede Wereldoorlog is voor Ties de Duitse kant. Hij verondersteld dat een grote hoeveelheid mensen vergeet dat veel Duitsers ook slachtoffers waren van een regime waar ze mogelijk niet altijd achter stonden. Zijn nieuwsgierigheid hierover is merkbaar doordat Ties op zoek gaat naar verhalen. Hij probeert deze verhalen te achterhalen om dit terug te kunnen geven aan erfgenamen en om items een betekenis te geven. Deze historische onderzoeken worden hem in grote dank afgenomen. De helm die te zien is op de foto is oorspronkelijk van een Duitse soldaat. Het stuk speelgoed daarnaast is gemaakt door een soldaat aan het front. Dit beeld laat een schrijnend contrast zien tussen de liefde voor hun gezin en de harde realiteit van de oorlog.
Het publiek is heel divers. Het loopt uit van veteranen van de Tweede Wereldoorlog en nabestaanden van oorlogsslachtoffers tot jeugd die interesse toont en objecten herkent vanuit videogames. Een belangrijk motto dat Ties de mensen wil meegeven luidt als volgt: ‘Koester de geschiedenis’. Hij probeert mensen aan te sporen om af en toe ook stil te staan bij hun eigen familiegeschiedenis en hoe alles op zich voortbouwt. Niet alles is vanzelfsprekend.
auteur & fotograaf Amber Scholteaalbes
